Kua whakarewahia e te Rōpū mō te Aroturuki, te Ārai Mate me te Kai o te Malaria Hapori (ACOMIN) tētahi kaupapa hei whakaako i ngā tāngata o Nigeria,inā koa ko te hunga e noho ana i ngā taiwhenua, mō te whakamahinga tika o ngā kupenga waeroa kua rongoatia ki te mate malaria me te whakakorenga o ngā kupenga waeroa kua whakamahia.
I tana whaikōrero i te whakarewatanga o tētahi rangahau mō te whakahaere i ngā kupenga waeroa roa-roa (LLIN) i Abuja inanahi, i kī te Kaiwhakahaere Mahi Matua o ACOMIN, a Fatima Kolo, ko te whāinga o te rangahau he tautuhi i ngā arai ki te whakamahinga o ngā kupenga waeroa e ngā kainoho o ngā hapori e pāngia ana, me ngā huarahi hoki hei whakakore tika i ngā kupenga.
I whakahaerehia te rangahau e ACOMIN i ngā whenua o Kano, Niger me Delta, me te tautoko mai i Vesterguard, Ipsos, te National Malaria Elimination Programme me te National Institute for Medical Research (NIMR).
I kī a Kolo ko te kaupapa o te hui horapa he whakapuaki i ngā kitenga ki ngā hoa mahi me ngā kaipupuri hea, he arotake i ngā taunakitanga, me te whakarato i tētahi mahere ara mō te whakatinanatanga.
I mea ia ka whai whakaaro anō a ACOMIN ki te whakauru i ēnei taunakitanga ki roto i ngā mahere whakahaere malaria ā-muri ake nei puta noa i te motu.
I whakamārama ia ko te nuinga o ngā kitenga o te rangahau e whakaata ana i ngā āhuatanga e kitea whānuitia ana i roto i ngā hapori, inā koa ko ērā e whakamahi ana i ngā kupenga waeroa i rongoatia ki ngā patu ngārara i Nigeria.
I kī a Kolo he rerekē ngā whakaaro o te iwi mō te whakakorenga i ngā kupenga patu pepeke kua pau te wā. I te nuinga o te wā, ka āwangawanga te iwi ki te maka atu i ngā kupenga patu pepeke kua pau te wā, ā, he pai ake ki te whakamahi mō ētahi atu kaupapa, pērā i ngā arai, ngā ārai, tae noa ki te hī ika.
"E ai ki tā tātou i kōrero ai, tera pea ētahi tāngata e whakamahi ana i ngā kupenga waeroa hei ārai i te whakatipu huawhenua, ā, mēnā kua āwhina kē ngā kupenga waeroa ki te ārai i te mate malaria, ka whakaaetia hoki ētahi atu whakamahinga, mena kāore e kino ki te taiao, ki ngā tāngata rānei o roto. Nō reira, ehara tēnei i te mea miharo, ā, koinei tonu te mea e kitea pinepinetia ana e tātou i roto i te hapori," tana kī.
I mea te kaiwhakahaere kaupapa ACOMIN, ā tōna wā, e hiahia ana te whakahaere ki te whakahaere i ngā mahi kaha hei whakaako i te iwi ki te whakamahinga tika o ngā kupenga namu me te pēhea hoki te whakakore atu i aua mea.
Ahakoa he whai hua ngā kupenga moenga i rongoāhia ki ngā patu ngārara ki te pei i ngā waeroa, he tokomaha tonu e kite ana ko te mamae o te pāmahana teitei he arai nui.
I kitea i roto i te pūrongo rangahau e 82% o ngā kaiwhakautu i roto i ngā kawanatanga e toru i whakamahi i ngā kupenga moenga i rongoatia ki ngā patu ngārara puta noa i te tau, ko te 17% i whakamahi i ngā kupenga moenga i te wā namu anake.
I kitea i roto i te rangahau e 62.1% o ngā kaiwhakautu i kī ko te take matua mō te kore whakamahi i ngā kupenga waeroa i rongoatia ki ngā patu ngārara he wera rawa, 21.2% i kī he whakapataritari kiri ngā kupenga, ā, 11% i kī he maha ngā haunga matū mai i ngā kupenga i hongi ai rātou.
I kī te kairangahau matua, a Ahorangi Adeyanju Temitope Peters o Te Whare Wānanga o Abuja, te kaiārahi o te tīma i whakahaere i te rangahau i roto i ngā kawanatanga e toru, ko te whāinga o te rangahau he tirotiro i te pānga taiao o te whakakorenga hē o ngā kupenga waeroa i rongoatia ki ngā patu ngārara me ngā mōrearea hauora tūmatanui e puta mai ana i te whakahaere hē.
"I āta kite mātou he tino āwhina ngā kupenga waeroa i rongoatia ki ngā patu ngārara ki te whakaiti i ngā mate pirinoa malaria i Āwherika me Nigeria."
"Ko tā mātou e aro nui nei ko te whakakore me te hangarua. Ka ahatia ina mutu tōna oranga whai hua, arā, e toru ki te whā tau i muri i te whakamahinga?"
"Nō reira, ko te ariā i konei kia whakamahia anōtia, kia hangarua rānei, kia maka atu rānei," tana kī.
I mea ia, i te nuinga o ngā wāhi o Nigeria, kei te whakamahi anō te iwi i ngā kupenga waeroa kua pau te wā hei ārai ārai, ā, i ētahi wā kei te whakamahi anō hoki i ēnei hei penapena kai.
"Ka whakamahia e ētahi hei Sivers, ā, nā tōna hanganga matū, ka pā hoki ki te tinana," te tāpiri a ia me ētahi atu hoa mahi.
I whakatūria i te 22 o Hānuere, 1995, ka whakaputaina a THISDAY Newspapers e THISDAY NEWSPAPERS LTD., kei te 35 Apapa Creek Road, Lagos, Nigeria, me ngā tari i ngā whenua 36 katoa, te Federal Capital Territory, me te ao whānui. Koinei te puna rongo matua o Nigeria, e mahi ana ki te hunga tōrangapū, pakihi, ngaio, me te hunga rangatira o te ao, tae atu ki ngā mema o te akomanga waenga, puta noa i ngā papaaho maha. He pokapū hoki a THISDAY mō ngā kairīpoata me ngā millennials e rapu ana i ngā whakaaro hou, te ahurea, me te hangarau. He turanga tūmatanui a THISDAY e whakapau kaha ana ki te pono me te whakaaro nui, e kapi ana i te whānuitanga o ngā kaupapa, tae atu ki ngā rongo hou, te tōrangapū, te pakihi, ngā mākete, ngā toi, ngā hākinakina, ngā hapori, me ngā taunekeneke tangata-hapori.
Wā tuku: Oketopa-23-2025



